Inicio Reportaxes A xoia de Silleiro: Complexo da Batería J4

A xoia de Silleiro: Complexo da Batería J4

A xoia de Silleiro Complexo da Batería J4

A escasos quilómetros de Baiona encóntrase o que no pasado serviu como un dos bastións defensivos da Ría de Vigo dende o sur.

Trátase dunha extensión de terreo de 70.000 metros cadrados situados na parroquia de Baredo, sobre a que pesan múltiples historias dende que nos anos 40 o goberno franquista se asentou na zona para configurar o que hoxe en día se coñece como as baterías de Silleiro J-4 e onde operou o seu Rexemento de Costa durante 30 anos, ademais de formar os mozos da época na Instrución Premilitar Superior (milicias universitarias) e soldados de substitución.

A imaxe actual das ruínas que reinan na superficie do recinto non fan xustiza cunha das infraestruturas militares que no pasado, xunto coa de San Vicente (J-1), Cabo Udra (J-2) e Monteferro (J-3) blindaban a entrada por mar da Rías Baixas. Pero o potencial deste enclave estratéxico escóndese baixo a superficie e é que en Silleiro existe unha rede de túneles de máis de 200 metros de lonxitude, repartidos entre catro niveis diferentes e que ao mesmo tempo comunicaban os catro canóns “Vickers” e a torre de telemetría entre si, pezas indispensables do conxunto. A finais dos 70 o corpo emprazado no conxunto disolveuse para pasar a converterse en cuartel e onde miles de mozos realizaron o servizo militar obrigatorio.

A día de hoxe este espazo presenta un aspecto lamentable, con teitos derruídos, entullo, socabones e grafitis, que deixan constancia do maltrato que estas instalacións sufriron dende que o Ministerio de Defensa, actual titular, as declarou en estado de abandono cara a 1998. Malia todo, o interese que espertou entre os veciños e visitantes provocou que a miúdo e entre as ruínas, os máis curiosos se internen nun dos anacos da historia militar recente da nosa costa. Frecuentemente e coincidindo coas tardes soleadas a vida regresa ao lugar, os cascotes do que un día foi os edificios de barracóns, a cantina, cortes ou comedores comparten o seu espazo cos vehículos que fan da zona un aparcadoiro, mentres os seus propietarios gozan nas inmediacións coma se dun parque temático improvisado se tratase.

O pouco mantemento que o antigo recinto miliar recibe, é o daqueles que de xeito desinteresado se reúnen para realizar tarefas de limpeza a través de diferentes redes sociais, como é o caso do grupo de baterías de costa das rías baixas creado en Facebook polo veciño de Nigrán Juan Álvaro Iglesias, e presidente da Asociación Defensa e Memoria do Patrimonio Histórico Militar Abandonado. Actualmente o concello de Baiona mostrou interese en recuperar o enclave para convertelo en atractivo turístico e mesmo chegouse a realizar un proxecto.

Historias da mili: Francisco Javier Andrade

En outubro de 2014 un grupo de artilleiros que realizaron o servizo militar en 1974 organizaron un encontro para avivar os seus recordos en torno a Silleiro.

É o caso de Francisco Javier Andrade, un veciño da cidade veciña de Vigo que fixo as prácticas da Instrución Premilitar Superior dende o 9 de xuño ata o 9 de outubro de 1974 nas baterías de costa J-4. Por aquel entón para os mozos que cursaban estudos universitarios o servizo cumpríase durante os veráns e a miúdo non chegaba aos 9 meses de duración e este foi o seu caso. É asombrosa a claridade coa que Javier recorda 40 anos despois a distribución das instalacións, mesmo dun xerador de corrente do tamaño dun cuarto que desapareceu tras o peche.

“O clima de traballo era moi familiar”

“O clima de traballo era moi familiar e sen presións, agás cando se achegaba a data das prácticas de tiro”, explicaba o artilleiro. Entre risas recordaba como os fins de semana, cando quedaban cos soldados de garda, Javier e os seus compañeiros baixaban ás rochas a coller percebes para tomar como aperitivo. As actividades que se desenvolvían principalmente estaban relacionadas cos canóns, munición e o seu mantemento, pero tamén se realizaba instrución. Así pois Francisco participou activamente na descarga de proxectís chegando a baleirar un total de 64, xa que as prácticas se realizaban con munición sen explosivo. O proceso era sinxelo, previamente retirábase a trilita do interior das balas e no seu lugar enchíanse de cemento e chumbo para taralas a un peso exacto. Deste xeito aseguraban un comportamento idéntico ás cargadas no momento do disparo.

“Ca descarga dos canóns desprendíanse anacos de cemento do teito”
Javier explicou a esta revista que as prácticas se realizaban sobre brancos móbiles de 4 x 4 metros a 10 quilómetros de distancia, remolcados por un barco mediante un cable dun quilómetro de lonxitude, aínda que matizou que poderían superar os 20 de alcance e destacou a exactitude coa que se daba ao obxectivo. “No momento do tiro cortábase o tráfico marítimo, ademais se tivesen un rango de movemento apropiado, as balas poderían chegar ata a desembocadura do Miño”, mantivo. Pero o máis impactante para el era o momento da descarga, un estrondo inmenso envolvía o habitáculo onde se encontraban, momento en que máis dun soldado “caía redondo da impresión”. A vibración era tal que se chegaban a desprender anacos de cemento do teito, e o do chan desfacíase converténdose en area

Reportaxe incluido no número 7 da nosa revista
Por: Pablo Fernández Estévez
- Publicidade -

ÚLTIMA REVISTA

+ VISTOS

ETIQUETAS

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies