O Acordo de París, que conta con 11 páxinas e unha ‘Decisión’ que o desenvolve noutras 20, é xuridicamente vinculante, aínda que non a súa totalidade: non o son os obxectivos nacionais de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro que presentan os países, como pretendían China, Estados Unidos ou a India.
Para Ecoloxistas en Acción o acordo alcanzado no cumio do clima de París é decepcionante e insuficiente ao carecer de ferramentas necesarias para loitar con eficacia contra o quecemento global e ao desatender as loitas cidadás que xa están a facer fronte ao cambio climático.
Perdeuse unha oportunidade de reforzar e internacionalizar un cambio de modelo baseado nas renovables, que manteña baixo terra o 80% dos recursos fósiles, free a industria extractivista e axústese aos límites planetarios. Optouse en cambio por consagrar a mercantilización do clima e as “falsas solucións”
A xustiza climática, a descarbonización, o financiamento adecuado, os dereitos humanos, a perspectiva de xénero, os refuxiados climáticos? son moitos os puntos fundamentais que quedaron fóra do texto final.
Ademais, optouse pola fórmula con menor forza legal (acordo) para un texto perigosamente vago e aberto, no que os compromisos de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro non son vinculantes. A revisión dos compromisos farase demasiado tarde, cando esteamos preto de emitir xa unha cantidade de gases de efecto invernadoiro que implicaría superar o límite de 1,5 graos.
A fundamental meta da descarbonización das nosas economías acabou nunha vaga referencia á necesidade de alcanzar o pico de emisións “canto antes” e de “un equilibrio entre as emisións antropogénicas e as fontes e absorcións por sumidoiros dos gases de efecto invernadoiro”. É dicir, confíase o cumprimento dos compromisos á compensación das emisións, no canto da a súa redución significativa, por medio dun cambio na forma de producir e consumir.
Cada cinco anos os países deberán revisar as súas contribucións por un mecanismo de “reporte e rendición de contas transparente”, coa idea de ir renovando as súas promesas nacionais á alza para lograr o obxectivo proposto de que a temperatura non aumente máis de dous graos, e os novos compromisos nunca poderán ser menos ambiciosos que os anteriores
O texto non contempla as emisións xeradas polo transporte aéreo e marítimo, abre a porta a trucos contables no cálculo das emisións e deixa sen amparo loitas como a desinversión en combustibles fósiles e o freo do fracking e as areas bituminosas.
O acordo mantén ademais os mecanismos de mercantilización do clima inscritos en anteriores tratados, como os mercados de carbono, que favorecen a especulación e a política do talonario fronte aos esforzos reais de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro.
Tampouco hai mecanismos garantistas para o financiamento. A provisión de fondos para a adaptación aos países máis vulnerables quedou relegada a unha decisión do cume, non ao acordo vinculante, o que posibilita unha volta atrás no futuro. Ademais, gran parte deste financiamento poderá ser usada para impulsar as citadas falsas solucións, como a geoingeniería ou a captura e almacenamento de carbono, o que supón unha gran traba ao desenvolvemento das enerxías renovables.
Os elementos máis interesantes figuran só no preámbulo, é dicir, na parte declarativa que carece de forza legal. É o caso da apelación a “moitos maiores esforzos de redución” das emisións. Isto converte o acordo en algo máis parecido a unha declaración de intencións que a un texto á altura do reto que supón o cambio climático, en clara contradición coa orixe das negociacións climáticas e o propio sentido das Nacións Unidas.
Lea ademáis:
*“Adopción de Acordo de Paría é un triunfo monumental para os pobos e o planeta “Ban Ki-moon
* O Cumio do clima de París diríxese cara a un acordo de mínimos
Os líderes mundiais han apostado en París polo mesmo modelo devorador de recursos que nos trouxo á situación actual e diríxenos ao colapso ambiental. Móstrase unha vez máis que moitos cidadáns e cidadás teñen claro cal é o camiño para seguir, mentres que estes marcos de negociación desatenden esas voces continuamente e carecen do liderado necesario ante o maior reto do século XXI.
Non é momento de baixar os brazos nin de caer no pesimismo na loita contra o cambio climático. Para Ecoloxistas en Acción, o sucedido en París mostra a necesidade de seguir presionando para que se tomen as medidas necesarias, fronte a un acordo que nos condena de momento a un aumento de máis de tres graos de temperatura. Tamén subliña a importancia do empoderamiento do cambio impulsado pola cidadanía fronte ao quecemento global, con miles de loitas, como as articuladas contra o TTIP, o fracking ou a enerxía nuclear.
Pechouse unha xanela, pero a porta da cidadanía, a rúa e as loitas cotiás está máis aberta que nunca. Experiencias como a agroecología, a soberanía alimentaria, a mobilidade sustentable e a desinversión en combustibles fósiles poñerán en evidencia a falta de ambición dos líderes políticos. Só un cambio xenuíno no modelo de produción e consumo mitigará de forma eficaz o quecemento global.
Ecoloxistas en Acción//Acordo de París
Comments are closed.