Segundo a taxa de desaparición das especies, para o 2200 a Terra viviría unha nova extinción masiva

O desafío para a humanidade é claro: o noso estilo de vida contemporáneo ten data límite.

Estudos publicados recentemente nas revistas Nature e Science apuntan que a sexta extinción masiva avanza a paso acelerado. Así, habería a posibilidade de que chegue ao seu punto máximo no 2200 (en tan só sete xeracións máis) se se toma en conta que a taxa máis alta de desaparición de especies animais é de 0,72% anual.

Segundo o investigador Sinc William Ruddiman, autor principal do artigo “Definindo a época en que vivimos”, un 65% das grandes especies de mamíferos extinguiuse entre 50 000 e 12 500 anos atrás, por mor da a miña­gración humana cara a con­tinentes como Australia e América.

Esta é a primeira proba da capacidade que posúen as persoas para modificar drasticamente os ­ecosistemas, converténdose así nun axente destrutivo para a mesma natureza, cuxos efectos se poden apreciar a curto prazo.

Pero moito máis radical é o que sucede desde a Revolución Industrial até a actualidade. Na máis recente investigación da Universidade de Stanford (liderada polo biólogo Paul Ehrlich e publicada en Science Advances), a extinción actual das especies é 100 veces máis rápida que o cinco extincións masivas que experimentou a Terra. “(Isto) revela unha excepcionalmente rápida perda de biodiversidade nos últimos séculos, o que indica que unha sexta extinción masiva xa empezou“.

Entre as principais causas están a disposición de terras para o cultivo e a vivenda, a introdución de especies invasivas, as emisións de carbón que conducen ao cambio climático e a acidificación dos océanos e a aparición de toxinas que alteran e envenenan os ecosistemas.

En cifras, o impacto ambiental humano tradúcese, desde hai 500 anos, na desaparición de 320 especies de vertebrados terrestre. Dos que sobreviven, a súa poboación presenta unha redución constante dun 25%. Se a isto súmanse peixes, réptiles, anfibios, aves, mamíferos mariños e voadores e outros vertebrados, entre 1900 e o 2000 ­de­saparecieron 396 especies.

No Ecuador, o panorama non dista da situación mundial. Ana Almendáriz, do Instituto de Ciencias Biolóxicas da Escola Politécnica Nacional, comenta que existe maior diminución de especies nas zonas da Cordilleira de Ándelos, en lugares sobre os 1 000 metros sobre o nivel do mar. Das investigacións que se realizaron aínda non se pode determinar se existe unha extinción masiva no territorio nacional. O que si se coñece é que os anfibios son os que desaparecen con máis rapidez no país.

Máis que vertebrados

Para a bióloga ecuatoriana Mariña Toro, o estudo de Ehrlich -ao enfocarse na vertebrados- mostra resultados que poderían parecer, de certo modo, aínda esperanzadores. Ao seu criterio, as ameazas sobre as poboacións de animais invertebrados son un factor determinante en canto ao debate ambiental.

Tigre de Bengala – Especie en extinción