España lidera un proxecto internacional para demostrar que o uso de modernas tecnoloxías pode contribuír a mellorar a xestión dos “purines” nas explotacións gandeiras, a paliar o cambio climático e a mellorar a sustentabilidade económica e ambiental do sector gandeiro europeo.
O proxecto Life + MANEV da UE pretende asegurar a protección do medioambiente nas explotacións gandeiras, moitas das cales están incluídas en espazos da rede ecolóxica europea Natura 2000, pero sen que a adopción de novas medidas de xestión dos residuos supoña un elevado custo para os propietarios.
A iniciativa, que comezou en 2011 e vaise a prolongar até finais do presente ano, implicou a oito rexións de catro países (España, Dinamarca, Polonia e Italia) cunha produción gandeira moi elevada e nos que a correcta xestión dos “purines” supón un reto desde hai décadas.
O proxecto foi coordinado pola empresa pública aragonesa SARGA (Sociedade Aragonesa de Xestión Ambiental), e no mesmo interveñen ademais o Instituto de Investigación e Tecnoloxía Agroalimentaria de Cataluña, o Instituto Tecnolóxico Agrario de Castela e León; e o Centro de Edafología e Bioloxía Aplicada do Segura do Consello Superior de Investigacións Científicas.
Participan ademais o Centro de Investigación en Produción Animal (Italia); a Universidade de Aarhus (Dinamarca); a Universidade de Milán e o Goberno da rexión polaca de Warmia Mazuria.
Unha gandaría sustentable e correcta
A directora do proxecto, Marta Teresa Fernández, sinalou que o obxectivo é que a gandaría europea sexa “sustentable e correcta” e desenvolver unha ferramenta informática que dea unha solución a todas aquelas zonas europeas onde existe unha elevada carga gandeira e un excedente de excrementos (purines).
En declaracións a EFE, Marta Teresa advertiu da heteroxeneidade que existe en Europa sobre a xestión dos “purines” e da ausencia dun patrón común, e asegurou que o proxecto MANEV permitirá unificar todo o coñecemento existente e dispor dunha ferramenta que terá en conta todas as variables dunha explotación.
Entre esas variables, a ferramenta analiza a climatoloxía, aspectos económicos, a enerxía dispoñible, a agronomía, a calidade e composición do chan, aspectos sanitarios, e até a lexislación vixente no lugar onde se localiza cada explotación, e orienta ao gandeiro sobre cal é a mellor tecnoloxía para xestionar os seus residuos ou canto lle custaría.
“O gandeiro vai saber cal é a mellor forma de xestionar os “purines”, tanto desde o punto de vista ambiental como económico”, sinalou Marta Teresa Fernández, e explicou que a utilización desa “ferramenta” (un complexo software informático) será gratuíta e moi sinxela e incluirá varios modos de uso dependendo do perfil do usuario.
A xeración de “purines” é inevitable nas explotacións gandeiras, e a redución do seu impacto ambiental un desafío en Europa desde hai décadas, debido ás molestias (sobre todo malos cheiros) e á elevada emisión de gases de efecto invernadoiro, ademais de que a súa vertedura pode dar lugar a graves contaminacións do chan e da auga.
Fertilizantes que substitúen aos químicos
Segundo datos da Asociación de Empresas para o Desimpacto Ambiental dos “Purines”, a cabana porcina española xera máis de 50 millóns de metros cúbicos de “purines” cada ano, moitos dos cales se poden utilizar na agricultura como fertilizante, aínda que un 30 por cento considéranse “excedentes” xa que se producen en zonas que non dispoñen de terreos agrícolas próximos.
Esta asociación xestiona xa 28 plantas, nas que tratan 2,5 millóns de metros cúbicos de “purines”, que se transforman en fertilizantes orgánico-minerais que poden substituír aos químicos e que aforran as emisións á atmosfera dunhas 700.000 toneladas de dióxido de carbono cada ano.
Varios responsables do proxecto MANEV acudiron ademais a Milán, onde se celebra a Exposición Universal baixo a lema “Nutre o planeta. Enerxía para a vida”; alí estanse presentando numerosas solucións respectuosas co medio ambiente para satisfacer a produción de alimento no mundo.
A gandaría é en España uno dos sectores responsables da conservación de numerosos hábitats e das especies que viven neles, e moitos espazos da rede europea Natura 2000 convertéronse nun refuxio para moitas razas gandeiras autóctonas.
A nova ferramenta que este proxecto internacional vai pór a disposición dos agricultores e das administracións axudará aos titulares desas explotacións a cumprir coas esixencias ambientais (independentemente de se se atopan dentro dun espazo Natura 2000 ou non) e a seguir desenvolvendo a súa actividade económica dunha maneira plenamente compatible coa conservación dos hábitats e das especies que viven neles. EFE
