Grazas ao observatorio espacial Herschel da ESA, os astrónomos descubriron que o vento xerado por un buraco negro está a varrer a galaxia na que se atopa, levándose consigo a materia prima necesaria para formar novas estrelas.
Os buracos negros supermasivos atópanse no centro da maioría das galaxias, e son obxectos extremadamente densos e compactos cuxa masa pode ser millóns ou miles de millóns de veces superior á do noso Sol.
Moitos deles, como o que ocupa o centro da nosa Vía Láctea, son relativamente pasivos, pero outros están a destruír a súa contorna con gran voracidade.
Os buracos negros non só engolen o gas que os rodea; ás veces tamén o expulsan en forma de potentes chorros ou ventos. Os astrónomos sospeitaban desde hai tempo que estes escapes de materia poderían ser os responsables de baleirar ás galaxias de gas interestelar, e en particular das moléculas a partir das que se forman as novas estrelas.
Co paso do tempo estes ventos acabarían afectando á actividade de formación de estrelas na galaxia, podendo chegar a detela por completo.
Con todo, até a data non se logrou estudar este proceso. Os astrónomos detectaran fortes ventos nas inmediacións dos buracos negros grazas aos telescopios de raios X, e descubriran escapes de gas a gran escala a través das observacións no infravermello, pero nunca observaran estes dous fenómenos nunha mesma galaxia.
Un novo estudo acaba de cambiar o panorama, ao lograr observar os ventos a pequena e a gran escala desencadeados por un mesmo buraco negro.
“É a primeira vez que vemos un buraco negro supermasivo en acción, varrendo os depósitos de gas da súa galaxia“, explica Francesco Tombesi, do Centro Goddard da NASA e da Universidade de Maryland, Estados Unidos, quen dirixiu a investigación publicada onte na revista Nature.
Ao combinar as observacións realizadas polo satélite europeo Herschel nas lonxitudes de onda do infravermello cos novos datos na banda dos raios X recolleitos polo satélite xaponés-americano Suzaku, os astrónomos foron capaces de comparar os ventos nas inmediacións do buraco negro central cos seus efectos a gran escala, arrastrando as reservas de gas da galaxia IRAS F11119+3257.
Os ventos empezan sendo locais e fortes, con refachos que alcanzan o 25% da velocidade da luz e que son capaces de arrastrar unha masa solar de gas ao ano.
A medida que se afastan do buraco negro central os ventos fréanse, pero conseguen empuxar fóra da galaxia unha cantidade de gas equivalente a cen veces a masa do noso Sol.
Esta é a primeira proba firme de que os ventos provocados por un buraco negro poden desposuír a unha galaxia de gas, a través de escapes a gran escala.
Este descubrimento reforza a teoría de que os buracos negros poderían chegar a deter o proceso de formación de estrelas na galaxia na que se atopan.
“Herschel revolucionou as teorías sobre a formación das estrelas. Estes novos resultados axúdannos a comprender como e por que varía a actividade de formación de estrelas nalgunhas galaxias, podendo chegar a deterse por completo“, explica Göran Pilbratt, científico do proxecto Herschel para a ESA.
“Atopamos ao culpable deste gran misterio cósmico. Como moitos sospeitaban, un buraco negro central pode desencadear escapes de gas a gran escala, detendo a actividade de formación de estrelas“.
foto: O vento dun buraco negro arrastra o gas dunha galaxia. Image Credit: ESA/ATG Medialb
fuente:NASA
