Algunhas plantas tropicais elixen os colibrís que transportan o pole de mellor calidade para que polinicen as súas flores.
En lugar de esperar pasivamente a ser polinizadas para formar a seguinte xeración de sementes, algunhas plantas parecen recoñecer os mellores pretendentes e escóllenos para aumentar o seu éxito reprodutivo, segundo un estudo publicado por investigadores da Universidade estatal de Oregón e do Instituto Smithsoniano.
O equipo descubriu que as vistosas flores vermellas e amarelas deHeliconia tortuosa, unha planta tropical, recoñecen certos colibrís pola forma en que os paxaros extraen o néctar das flores. Ante ese sinal, as plantas reaccionan e permiten que o pole xermine, o que en última instancia aumenta as posibilidades de formación de sementes. «Ata onde sabemos, estes resultados proporcionan a primeira proba do recoñecemento dos polinizadores polas plantas», comentan os autores.
Na Estación Biolóxica Las Cruces en Costa Rica, intentaron primeiropolinizar manualmente plantas de Heliconia. Aínda que tal método se utiliza con frecuencia na propagación artificial das plantas, os investigadores quedaron desconcertados pola súa falta de éxito. Así que nun recinto pechado, un aviario, expuxeron a planta a seis especies de colibrís e unha bolboreta. Descubriron entón que dúas especies de aves, o colibrí morado (Campylopterus hemileucurus) e o ermitán verde (Phaethornis guy) lograban un éxito superior ao 80 por cento na fecundación das plantas (medido a partir da abundancia de tubos polínicos presentes na flor).
Estas dúas aves presentan picos curvados e longos que lles permiten alcanzar o néctar, mentres que o resto posúe picos máis curtos e non poden extraer tanta cantidade de néctar. As dúas especies de colibrís máis eficaces tamén comparten outra característica. En comparación coas outras cinco especies, adoitan moverse por un territorio máis amplo. Os investigadores formularon a hipótese de que, dado que as especies de longo alcance tenden a recoller o pole das plantas máis distantes, o pole exhibiría unha maior diversidade xenética e melloraría a aptitude competitiva da planta.
O mecanismo puido evolucionar para que a planta puidese escoller aos polinizadores que trouxeran pole de alta calidade, procedente doutras plantas non emparentadas con ela, o cal supón un enorme aforro de enerxía. Se cada vez que recibe pole se dedica a producir unha semente e un froito, invertería moito esforzo cun pole que talvez procede dunha planta veciña, cunha dotación xenética parecida á súa.
Os exemplos de coevolución de plantas e polinizadores coñécense dende a época de Charles Darwin, pero os mecanismos que subxacer a estas redes apenas enténdense. Ser esixente para favorecer unha maior diversidade xenética do pole tamén entraña certo risco, segundo os autores. Se os polinizadores preferidos deixan de visitalas por calquera razón, como a causa dalgunha alteración ambiental, as plantas non se poderán reproducir coa mesma facilidade e poderían entrar en declive.
Fuente: Universidad estatal de Oregón / IyC
