O triatleta español Francisco Javier Gómez Noya foi galardoado co Premio Princesa de Asturias dos Deportes 2016, segundo fixo público hoxe en Oviedo o xurado encargado da súa concesión.
O xurado deste Premio ?convocado pola Fundación Princesa de Asturias? estivo presidido por Abel Antón Rodrigo e integrado por Alejandro Branco Bravo, Miriam Blasco Soto, Emilio Butragueño Santos, Marisol Casado Estupiñán, Josep María Casanovas i Punti, Joaquín Folch-Rusiñol Corachán, Juan Ignacio Gallardo Tomei, Patricia García Rodríguez, Cristina Mitre Aranda, Santiago Nolla Zayas, Josep Lluis Vilaseca i Guasch, Theresa Zabell Lucas e Julián Redondo Pérez (secretario).
Esta candidatura foi proposta por José Hidalgo Martín, presidente da Federación Española de Tríatlon.
Francisco Javier Gómez Noya naceu o 25 de marzo de 1983 en Basilea (Suíza), onde traballaban os seus pais, aínda que cando tiña tres meses a súa familia trasladouse a vivir á localidade coruñesa de Ferrol. Aos 11 anos comezou a practicar natación, deporte no que pronto empezou a lograr títulos rexionais nas categorías inferiores. En 1998 debutou no tríatlon olímpico de Castropol (Asturias), no que, sen adestrar as modalidades de bicicleta e carreira a pé, quedou en segundo lugar na categoría xuvenil. Desde entón dedicouse en exclusiva a esta modalidade, na que cultivou numerosos éxitos, entre eles cinco títulos mundiais e a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de Londres, a primeira dun español nesta disciplina.
Vixente campión do Mundo e Europa e único triatleta con cinco títulos mundiais, a súa carreira progresou rapidamente, proclamándose campión de España de dúatlon e tríatlon sub 23 e campión de Europa júnior, a pesar das trabas burocráticas que tivo que salvar tras serlle detectada unha cardiopatía. En 2003 participou no Mundial sub 23 de Nova Zelandia e o seu triunfo nesta cita marcou un punto de inflexión na súa carreira, centrando os seus esforzos na preparación para os Xogos Olímpicos de Atenas. Tras participar na Copa do Mundo de Corea do Sur, onde foi cuarto, o Europeo de Valencia e o Mundial de Madeira, unha decisión técnica deixouno fóra da cita olímpica. Ese mesmo ano obtivo o subcampeonato de España de tríatlon e o título sub 23 de dúatlon e tríatlon, ademais de estar entre os dez primeiros en dúas probas da Copa do Mundo.
En 2005 participou no France Iron Tour, onde marcou o fito de impoñerse nas seis etapas que compoñían a cita. En 2006 cultivou numerosos títulos, o máis importante, o da Copa do Mundo, converténdose no primeiro español en logralo. Ao ano seguinte, mantivo o nivel e repetiu a súa vitoria na Copa do Mundo, ademais de gañar o Europeo e ser subcampión do Mundo, co que finalizou o ano como líder da clasificación mundial. En 2008 proclamouse campión do Mundo en Vancouver, quedando en cuarta posición nos Xogos Olímpicos de Pequín. En 2009 logrou o campionato de Europa de tríatlon en Holten (Países Baixos), así como o subcampeonato do Mundo. En 2010 volveu alzarse co ouro do Mundial en Budapest, co que volveu obter, por terceira vez na súa carreira, o número uno do mundo no ránking da Unión Internacional de Tríatlon.
Tras proclamarse campión da Copa de Europa e subcampión do Mundo de distancia sprint en 2011, en 2012 sumou ao seu palmarés outro campionato de Europa e a medalla de prata en Londres 2012, a primeira dun triatleta español nuns Xogos. En 2013 proclamouse campión de Europa de media distancia e sumou o seu terceiro título de campión do Mundo. A tempada 2014 foi o seu mellor ano ata o momento, logrando o seu cuarto Mundial, o que entón lle converteu, xunto ao británico Simon Lessing, no triatleta con máis títulos mundiais. En 2015, Noya liderou a clasificación e sumou o seu quinto ouro mundialista, único triatleta pentacampeón mundial. En 2016 renunciou a disputar o Mundial para centrar a súa preparación nos Xogos de Río, o que non lle impediu lograr o seu cuarto título de campión de Europa.
Entre os recoñecementos que recibiu atópanse o Premio Revelación dos galardóns Galicia Deporte 2003, o título de Mellor triatleta nacional (2006 e 2009) e o Premio Estímulo da Mutualidad Xeral Deportiva (2007). En 2008 recibiu a Medalla de Prata da Real Orde do Mérito Deportivo e en 2012 foi nomeado Galego do ano polo Correo Galego. Mellor deportista galego de 2015, tamén foi homenaxeado coa Medalla de Prata de Ferrol (2016).
Nesta edición concorrían un total de 20 candidaturas, procedentes de Andorra, Arxentina, Estados Unidos, Francia, Xapón, Nova Zelandia, Portugal, Reino Unido, Ucraína e España.
Leste foi o quinto dos oito Premios Princesa de Asturias que se conceden este ano, en que cumpren o seu trixésimo sexta edición. Anteriormente foron outorgados o Premio Princesa de Asturias das Artes á actriz e directora de escena Núria Espert Romeu, o de Comunicación e Humanidades, ao fotoperiodista estadounidense James Nachtwey, o de Ciencias Sociais, á historiadora británica Mary Beard e o de Investigación Científica e Técnica ao enxeñeiro mecánico e biofísico estadounidense Hugh Herr.
Nas próximas semanas fallaranse os correspondentes a (por orde) Letras e Cooperación Internacional. O Premio Princesa de Asturias da Concordia fallarase o próximo mes de setembro.
Cada un dos Premios Princesa de Asturias está dotado cunha escultura de Joan Miró ?símbolo representativo do galardón?, a cantidade en metálico de 50.000 euros, un diploma e unha insignia. Os galardóns serán entregados no outono en Oviedo nun solemne acto presidido por SS.MM. os Reyes.
