Unhas 130 organizacións de todo o país dedicadas á discapacidade, nucleadas no Grupo Artigo 24, reclaman que as escolas especiais deixen de funcionar como tales e transfórmense en centros de apoio ás escolas comúns, para que sexan estas as encargadas de educar aos mozos con discapacidade. Así o expuxeron no marco dos debates polo proxecto de Lei de Inclusión Educativa que empezou a discutirse na Lexislatura porteña, impulsado pola deputada Vitoria Morais Gorleri (PROL), presidenta da Comisión de Educación.
No diagnóstico coinciden todos: hoxe a escola común non integra de maneira efectiva aos mozos con discapacidade. Pero á hora de pensar a solución, as augas divídense. Cal é a mellor fórmula para lograr a inclusión educativa dos mozos discapacitados? Mentres algúns defenden o rol das escolas especiais, outros as critican e piden que todos os mozos intégrense en escolas comúns.
Debaten unha Lei de Inclusión Educativa na Cidade.Organizacións dedicadas ao tema queren que se “reconvertan” en centros de apoio ás escolas comúns. Outros defenden o dereito dos pais a elixir o colexio dos seus fillos
O artigo 24 da Convención sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade, que desde novembro de 2014 ten rango constitucional para a Arxentina, esixe que “as persoas con discapacidade non queden excluídas do sistema xeral de educación por motivos de discapacidade”. Este é un dos principais puntos de apoio para a ONG de Artigo 24, que piden que, no longo prazo, as escolas especiais se “reconvertan” en centros de apoio ás escolas comúns, e que estas garantan a “inclusión real” dos discapacitados. Argumentan que os colexios especiais “segregan” aos mozos, non reflicten a diversidade social e atentan contra a inclusión.
“A escola ten que ser a caixa xenética da sociedade que queremos. Se ao diferente sacámolo fóra, iso implica unha postura filosófica moi forte. Nós cremos que a escola especial existe só porque a común non cumpre coa súa tarefa, que é recibir a todos os alumnos cos apoios necesarios”, expón a Clarín Lea Vainer, membro de Artigo 24 e ex directora e fundadora da Escola Arlene Fern, cunha clara orientación ?integradora?.
“Desde a escola especial sosteñen que aí os mozos están cos seus -pares-. Pero a paridade non se dá pola discapacidade: un mozo é -par– doutros que teñan o seu mesma idade, non a súa mesma discapacidade”, sostén Gabriela Santuccione, mamá de Juan Manuel, que cursa 4° ano da secundaria integrado na Escola N° 8 de Belgrano.
De todos os xeitos, os ‘detractores da escola especial recoñecen que aínda existen múltiples barreiras’ para a integración dos mozos con discapacidade nos colexios comúns: desde cuestións edilicias até a formación e ‘actitude’ dos docentes que non saben como abordar esta realidade. ‘A escola común tamén se ten que reconverter’, afirma Gabriela.
Outras organizacións defenden o dereito dos pais a elixir que escola queren para os seus fillos e sosteñen que as escolas especiais teñen ‘metodoloxías específicas, estímulos personalizados e docentes especialmente formados’ para ensinarlle a esta poboación.
Silvina Barrón, directora da escola especial Federico Dormick (especializada en trastornos da linguaxe) e directiva do Grupo de Establecementos Educativos Especiais de Buenos Aires (GEeeBA), asegura: ?Nós recoñecemos que hai nenos que se benefician da escola común, pero cremos que non se debe reducir a diversidade. A escola especial recibe a todos os nenos: non segrega. Algúns mozos veñen da escola común con problemas serios, pasando de grao sen as aprendizaxes mínimas. A escola especial usa estratexias específicas para cada mozo, respectando os seus ritmos, para que os alumnos aprendan e desenvolver o seu máximo potencial?.
Desde GEeeBA tamén denuncian que os docentes comúns’non teñen a formación necesaria’ para traballar con mozos discapacitados. ‘O profesorado en educación especial dura 4 anos, e está orientado a unha discapacidade específica, sexa intelectual, motriz, auditiva, visual, etcétera’, menciona Barrón. O profesorado común, en cambio, non inclúe formación nestas áreas.
Segundo cifras oficiais, en Arxentina hai 99.341 estudantes en 3028 escolas especiais, incluíndo nivel inicial, primario e secundario. Na Cidade son 6500. Non hai datos de cantos mozos con discapacidade van a escolas comúns (ver Demandan…), pero todas as fontes recoñecen unha tendencia crecente á integración.
Fronte ás diversas posturas, Morais Gorleri, impulsora do debate na Lexislatura, admite que ‘faltan ferramentas para que a escola común inclúa a todos os mozos’ e que a súa prioridade, antes de avanzar coa lei, é ‘atopar camiños intermedios, lograr consensos’. Aínda que non descarta expor cambios que ‘a longo prazo’ contemplen a desaparición da escola especial, a deputada subliña que ‘débese respectar a liberdade de decisión das familias’.
Clarin//A.D.
